ఏకదంతుడు వీడు ఎలుక నెక్కెడి వాడు – తొలిపూజ తనదంచు పంతమాడెడివాడు,
పలికింపడే కథను పలుగురెరుగంగా, – పార్వతీ తనయుండు తలపులో నిలచి!
పలుకులల్లే తల్లి పలుమారు దరిజేరి – పలుకు పలుకున జేరి పలుకరించి,
విబుధుండు ఎరిగించు తలపు లన్నిటిజాడ- తగు పలుకులో జేర్చి కూర్చుమమ్మా!
గుణములన్నిటి యందు గురుతై గురువరులు – దయజూసి నా ఊహ నిలవరుంచి,
గానలోలుని గుణము గానాన కదలంగ – గజముఖుని కథ నేడు తెలుపుమయ్యా!
ఋతురాజు సందడుల సందడించే వనులు – హిమ నగంబుల శోభనినుమడించె,
కొమ్మకొమ్మన విరులు పొంగారు రంగులతొ – పుప్పొడుల పరుపులై పరువమొందె!
గగనాన గమనించు రవిచంద్రులే పగిది – ఈ వనుల గనకుండ కదులగలరు?
కాలనియమము మరచి కన్నులచ్చటె నిలిపి- పలుమారు ఆ పురిని కనుచు జనిరి!
వనికంత సోయగము కలుగగా కారణము – కామదహనుని ఇంతి జాడలేమొ,
నవజాత కలువంటి కనులున్న నాతల్లి – సంచారముగ నచట సంచరించి ,
పతిసేవ కనువైన విరులు ఎంపిక జేసి – మొలక నవ్వులతోన దీవెనొసగె!
పన్నీరు అత్తరులు కస్తూరి జవ్వాది – అగురు చందన గంధ కలశములతో,
ఫలరసంబుల విందు పతికి ప్రియమొనరింప – కదలె పార్వతి నేడు కనియరిదియే!
హిమనగంబుల పైన నందీశు సముఖాన కొలువు దీరెడి రేడు కానరాడె,
చిన్నబోయిన నంది చింతించి చింతించి – వివరమ్ము వివరింప వేగపడదె!
ఏమనెరిగింతు నా భాగ్యంబు ఇటులుండె – ఎరుగనే నా విభుని జాడనేను,
కనులు మూసుక నేను కనుచుండగా హరుని – హరియించిరే ఎవరొ సడిని విడిచి!
ఆర్త రక్షణ గోరి అరిగి యుండగ వచ్చు – అదురు బాటును మాని నెమ్మదించు,
అరుగుతరి నెరిగించు వేచియుందుననఁచు -అరిగెనే గిరికన్య అంతరముకు!
వనులన్ని వాడాయి – వెన్నెలలు వెలిశాయి – మరల మరలా వనులు తడివలువ చుట్టాయి!
విభును జాడను దెలుపు కబురందనే లేదు – కనుల కలువలు నేడు కమిలి పోయాయి!
ఆనాటికానాడు జాడ దెలిశేనంచు వేచియుండిన వనిత వేదనొందేను,
భక్త సులభుడు విభుడు ఏ నాటజొచ్చెనో – ఎరిగింపమని వేడె వేణులోలుడిని!
సంశయింపకు నీవు సరితీరు నే జేసి – తరలించి నే దెత్తు నీదు పతిని,
ప్రమధగణముల మేళమమరించి మరిపింతు ననియంచు తరలేను చక్రధరుడు!
గజ్జెగట్టిన నంది ఆడింది పలుమారు – పురజనంబుల మనము సంతసింప,
పురశేఖరుని ముందు హరహరాయని ఆడి- వరముగా తాబొందె విభుని తెరపి!
కబురంది గిరికన్య మోదానమునిగేను – దారిజూచుట మాని ధీరతొందె!
తనువు నంటిన ధూళి తొలగించగా నెంచి – నలుగు బెట్టుక నేడు జలకమాడె!
నలుగు రాశిని నలిపి గుజ్జుబాలుని జేసి – బాలునందము జూసి మురిపెమొందె,
భండాసురుని వధన విఘ్నయంత్రము ద్రుంచి – వైరి సేనల దండు మాపినాడు,
కామేశ్వరుని జాడ కదలాడు కనులున్న ముద్దుపాపడి రూపు కనుల గట్టె,
ఎన్నగా తనయుండు తలపులో మెదలంగ – మెదలి ముచ్చట దీర్చె విఘ్నహరుడు!
తీరైన కనుదోయి కదలించి చూచాడు – కాలుచేతులు కదిపి కొంగుపట్టాడు,
నవమిచంద్రుని బోలు నగుమోము గలవాడు – లేనగవులొలికించి చేరవచ్చాడు!
ముంగురులు , మొలనూలు , కాలిఅందెలు కదిలి -ఉలికి పాటేలనని పలుకరింపంగా!
తలచి పిలచిన తల్లి తెరపెరుగు తరిజూసి – ముచ్చటింపగ బూనె ముదిమిమీర!
ఆనాటి ముచ్చట్లు తలపోసి మురిశారు – ఆటపాటల యందు తేలి యాడారు,
ఉయ్యాల లూగారు ఉల్లాసమొందారు – వనులు వాడలు తిరిగి అలసటొందారు,
గడియ గడిచిన జాడ ఎరుగకున్నారు – అలుపు సొలుపుల చాల అదమరచారు,
ఆనాటి తనయుండు ఈనాడు ఒడిజేర – నెనరొంది మురిసేను శంభురాణి!
శాకాలు పాకాలు విందులో అమరించి – కొసరి కుడిపెను నేడు గిరిరాజ పుత్రి!
అనువైన దండంబు అందించి బాలునికి – ఆడుకొమ్మని ఉంచె ఆంగనమున!
తల్లి కుడిపిన కుడుపు కడుపారగా కుడిచి – కడుభారమగు కడుపు కదలకున్నా!
చిరుత తనువుకు తగిన చిందులేయుచు కదిలి – విఘ్నుడాడెను ఆట అలుపులేక!
అంతలో అరుదెంచె ఆజాను బాహుండు – నందివాహనుడైన పరమ శివుడు,
ఏనాడు విడిచెనో ఈ అంతరాలయము – నేడు జేరును మరల సతిని జూడ!
ఆటలాడెడి బాలు నాదరింపడు హరుడు – అనువైన ఏ మాట పలుకడాయె,
తొలగి నెమ్మదినుండు సందడింపకు మిచట- వినయమొందుట నీకు పాడి యనెను!
గురుతొందనా హరుని పరులనెంచినవాడు – తల్లి ఆనతి నెరగ అరుగ దొడగె,
తొందరించిన హరుడు తొలగు నీవననంచు – పోరుసలుపగనెంచె గుజ్జుబాలునిపై,
జగమేలు జనయిత్రి జననైన బాలుండు ఎరుక లెరుగని విద్య లుండగలవె!
తల్లి ఆనతి లేక తరలు వారల యందు – పోరు మోదముగాదె బాలకునకు!
పంతమాడిన హరుడు పోరువీడుమనంచు బుజ్జగించడె నేడు బాలకుడిని,
రణ విద్య రమణుండు వీడడే పంతంబు -బాలునహమును జూచి కినుకగొనెను,
శక్తిపాశము జుట్టి చిట్టి శివమును ద్రుంచి -వ్యగ్రతొందుచు నరిగె అంతరముకు!
అర్ఘ్య పాద్యము లిచ్చి అర్చించి సేవించి – ఆదరించెడి సతికి అలరు నొసగి,
ప్రియ భాషణములంది ముచ్చటించెడి తరిన – తెలిసె బాలుని ఉనికి వనితవలన!
తొందరించితి నేను తొలగు మని పోరితిని – పొంత నెంచక పోతి నాదు సతిది,
నాడు జేసిన బాస ఏతీరు మరుగాయె – బాస బాసిన పతికి గతులు గలవె!
గోపికావల్లభా గతిఏమి నాకిపుడు – గాచి తెచ్చిన ఫలము విఫలమాయె!
హరిని తలచిన హరుడు వివరంబు దెలిపేను విన్నపముగా సతికి వివరమంతా!
నెమ్మదెరుగని వాడు తొందరించెడి వాడు – కరుణ కాణాచిగా పేరున్నవాడు,
తామసంబులు తగులు తనువు గలిగినవాడు – తారకంబును వీడి మనలేని వాడు,
తనువు జేసెడి పూజ తనకు తగినదెయంచు – తనువు చెల్లెడి వరకు తగిలుండువాడు,
పత్రపుష్పపు పూజ కోరనేరనివాడు – కోనేటి నీటితో తుష్టినొందెడివాడు!
తుమ్మిపూలే చాలు – కాష్టబూడిదె చాలు – హరహరా యని పలుకు పలుకుచాలు,
తప్పుకుప్పలు తుడిచి తోడుండి నడిపించి – పరమ పథమును జేర్చు గురువువాడు,
బిచ్చమడిగెడి వాడు బింకమెరుగని వాడు – భవరోగ భారమును హరియించువాడు
శరణన్న మృతమైన మింగి గాచెడివాడు – మిగుల భాగ్యపు రాశి విభుడువాడు!
జగము గాచెడి వాడు -తానె జగమగువాడు – జగమున్న లేకున్న ఉండునొకడేవాడు,
నాదమునకాధారి – నాదరూపుడు వాడు – నాదమెరుని మౌన మునివరుడు వాడు,
భావింప తగువాడు – భావరూపుడు వాడు -భావసీమల మించి భాసించు వాడు,
నామంబు ఇదియన్న నామమెరుగని వాడు – అన్నినామములందు అమరున్నవాడు,
ఎల్లలెరుగని వాడు – ఎల్లలందలివాడు – ఎంచగానేపగిది అంతుచిక్కనివాడు,
కాలరూపుడు వాడు -కాలహంత్రియు వాడు-కాలమెరుగని కాల రూపుండు వాడు,
జగతి రూపము వాడు – రూపమెరుగని వాడు – రూపుగట్టెడి రూపభావమగువాడు!
అనియంచు తలపోసి తల్లికెరిగించితిని – వివరంబుగా విబుధ గుణములెల్లా!
వల్లెయన్నను వినక వనికేగి తపియించి – తపము ఫలముగ బొంది సంతసించి,
మదనాంతకుడు హరుడు – మోహించెనే నన్ను – భాగ్యమేమని నాది మురిసిబోతి,
అంపకంబులు పెట్టి అంపేటి ఆనాడు – తోడు ఎరుగుమనంచు తల్లి తెలిపె!
నీడలెరుగని వాడు తోడంచు తరలేవు – వాడ వాడలు వాని యశము నెరుగు,
తిరుపమెత్తెడి వాడి – త్రైలోక్య సంచారి – తోడు తగులని నాడు తరుగు గనకు!
గౌరమ్మ నీ తోడు – గాయత్రి తోడు – గగనాన కదిలేటి గోళములు తోడు,
పగలు సూర్యుడు తోడు రేయి నెలరేడు – నెలరేడు లేకున్న గగనమే తోడు!
పసుపు కుంకుమ తోడు -మన్ననలు తోడు – సిరులు చిందేచిన్న సిగపువ్వుతోడు!
అట్టి తోడును బట్టి దినదినము నిను జేరి – భక్తిమీరన కొలుతు భర్తయనుచు,
తపము పండగ నాడు అందుకొంటి నేను – ఏమనందును నేడు వెలతి గాదె!
మదను జంపిన నాడు ముదిమినొందిన నేను- ఎరుగనే నీవింత విముఖుడంచు!
మృకుపుత్రుగాచినా ముక్కంటి దేవరవు – కావవే నా సుతుని కరుణతోడ!
ముచ్చటెరుగని వాడు నామనోహారుడని – ముజ్జగంబుల కెటుల విన్నవింతు?
కడుపారడులు దీర్ప కోరికొలిచెడివారి నేరీతి నేనింక ఆదరింతు?
పతిమన్ననొసగుమను పలుమారు పూజించు సతులకేమని ఇంక అభయమిత్తు?
తెలుపుమో పరమేశ పాడియౌనిదినీకు – ముందరాడిన బాస బుగ్గిజేయ?
అంతలోనరిగారు సురలోక వేలుపులు – ఆతురతతో నరిగె విబుధులంతా,
నాగారివాహనుడు లచ్చితో నరిగాడు – పద్మసంభవుడరిగె పడతి తోన,
యక్షకిన్నెరు లరిగె గంధర్వులరిగె – నారదాదులు అరిగె ప్రమధులును అరిగె,
వైనంబు వివరముగ అడిగడిగి తెలియంగ-విదిత విధి నెరుగగా వెడుకొనిరి!
దిక్కులన్నిటి దిక్కు దిక్కైన దేవుండు – దీనతొందుట జూడ వేడుకగునా?
పలుమారు ఏమంచు పలుకరింపగ వలెను- పలుక కుంటే ఏమి కష్టమగునో!
వల్లమాలిన వాడు వాదేల ఆడవలె – వల్లెయంటే ఏమి దోషమగును?
తొల్లిఏమని పలికి తప్పినాడీ హరుడు? తెలియదే వివరంబు తేటతెలియ!
కబురంది అరుదెంచె హిమవంతునిల్లాలు – నగరాజునూ అరిగె వివశతొంది!
జపతపంబులు మాని భీతిల్లి మునిజనులు-శంకరా శాంతమని ఘోషనిడిరి!
రవిపుత్రుడరుదెంచె ఇది ఏమి వింతంచు – ఎరుగనే ఈ జీవి వాసమంచు!
తొందరొందకుడంచు నెమ్మదెరిగించుచూ – పద్మనాభుడు కదిలె విధినిదెలుప!
తొందరొందిన నీవు తుంటరని ఎంచేవు – తెలియనేరగబోతి వసలు కథను,
భండుజంపగ నాడు కోరిబిలిచిన సతికి – మారుజెప్పనటంఛు మాటనిచ్చి,
సతియాంగనమునాడు బాలుండు వైరియని – వేగపడి దుంచితివి వాని శిరము,
దక్షుదృంచిన నాడు దయనేలి నిడలేద మేకముండము వాని శిరముగాను,
ఆ విద్యనే ఎంచి ఒసగుమా గజముండ బాలుడాడును జనులు మోదమొందా!
లీలనెరిగిన హరుడు హరిహరీయని పలికి – అసురుడగు గజరాజు వరము తలచి,
గజముండమును దెచ్చి బాలుమొండెము జేర్చి – జీవమందగజేసె మరలవాని !
హర్షాతిరేకమున విరుల వానలుకురిసె – దిక్కులన్నిటియందు సుధలు కురెసె,
దేవదుందుభి మ్రోగి శుభమంచు దెలిపింది – ధేనువులు కురిపించె దీవెనల వృష్టి
దేవగణమందించె పలు యశంబులను – ఋషిగణంబులు పలికె శుభములన్నీ,
విషయమెరిగిన జనులు వైకుంఠు పొగిడారు – వారిజాక్షిని జేరి ముదము దెలిపారు!
వింతరూపము గొన్నబాలు వైనము జూసి – మిన్నకున్నా హరిని వివరమడిగారు!
విఘ్నేశ్వరుని వివరమెరిగున్న శ్రీకరుడు వివరంబు నెరిగించె జనులు వినగా-
కలియుగంబున వీడు కడుదొడ్డ దేవుండు -కరుగ జేయును గట్టి గడియలన్నీ,
మోదరూపుడువీడు మోదాన మనచుండు – మోదకంబుల విందు మోదమమరు!
గడ్డిపరలకల పూజ – వడపప్పు నైవేద్య మంది సంతసమొందు చంటివాడు!
చెరకుముక్కలనంది చదువు సంపదలిచ్చు- గజముఖుండను పేర వాసినొందు!
సంతసించిన అతివ సంతునొడిజేర్చుకొని – ముద్దుమరిపెము గొనుచు మరియుచుండ,
జయమఁచు పలుకరే పరమేశు సుతుకూ – జయమఁచు పలుకరే పార్వతీ సుతుకూ
కడగండ్లు మాపంగా కనికరముబూని – కనుదెరచినాడమ్మ కమలాక్షి ఇంట,
సంకటంబుల భయము మనకేలనమ్మా – కోరి కొలుతము రండి గజముఖుని నేడు!
జయమఁచు పలుకరే పరమేశు సుతుకూ – జయమఁచు పలుకరే పార్వతీ సుతుకూ
చంటి బాలుడటంచు చులకనగ జూసేరు – కురచ వాడననంచు చిన్నబోయేరు,
ముక్కంటిపై గెలిచి జీవమందిన వాడు – గడము లెన్నిటినైన గడిపించు వాడు!
జయమఁచు పలుకరే పరమేశు సుతుకూ – జయమఁచు పలుకరే పార్వతీ సుతుకూ
పరమ పావని అంబ అండనొందిన వాడు – పరమేశు మన్ననలు కాణాచివాడు,
వసుదేవు సుతువలన పేరునొందిన వాడు- పలుదేవతల నుతుల నందిమనువాడు,
అనిఅంచు జనులెల్ల నుతులు పలికేరు – పాప మురియగ నేడు పండగంచు!
సావధానమునొంది దీవించె శంకరుడు – చరిత నెరిగిన వారి ఫలము నిటుల:
తారకంబగు చరిత ఎరిగి ఎరుగకనైన వినినంత అనినంత వివరించినంత
గర్భశోకము సమసి సంతు నెమ్మదినొందు – ఆన ఇదె ఎరుగుమో ఇందువదనా!
అనియంచు శంకరుడు గిరికన్య పుత్రునికి జీవమొసగిన తీరు తెలసి కొనరే!
మంగళంబగునయ్య నందబాలునికీ – మంగళంబులు గల్గు గౌరీశు సుతుకీ,
మంగళంబులు గల్గు గిరిరాజ సుతకూ – మంగళంబులు గల్గు సకల దేవతకూ,
మంగళంబులు గల్లు మమ్మేలు హరికీ- మంగళంబులు గల్గు మా శంకరునకు!
మంగళంబులు గల్గు వాణి -బహ్మలకు- మంగళంబగుగాక సాధుసంతులకు!
సర్వం శ్రీగణేశ్వర చరణారవింద మస్త
Yakshavani 