Author: yakshavani

Master CVV గారి శిష్యులైన శ్రీ రామకోటయ్యగారు, శ్రీ అరవిందులు English లో రచించిన “సావిత్రి” ని , అనుభూతి పూర్వకంగా తెలిగించారు. ఈ రెండు గ్రంధాలూ , దేనికదే ప్రత్యేకమైనవి. ఆ రెంటినీ సామాన్యులు అర్ధం చేసుకోడానికి శ్రీమతి వరలక్ష్మి (మా అక్క) చేసిన ప్రయత్నమే, “సావిత్రి ధారావాహిక”. దాన్ని వినగా, నాకు తోచిన సావిత్రి ….

చ్యుతి నెరుంగని వాడు చింతించినీ జగతి,
స్మ్రతుల కల్పన జేయు జనని నెరపిన జగతి,
సృతి మరచి చితియందు చిన్నబోవుట జూచి,
చింత మాపగ తలచి తనువు తోడగ తలచె!

మయుడెరుంగని యట్టి మందార వరమాల,
మదన జనకుని ఇంతి ముదముతో చేబూని,
మధుప ఝుంకారముల సృతిగీత నుతులతో,
దేహి తోడగు “వాని” ధారణందున మెలచె!

ఆది నుండియు తానె ఆదిత్యు వెలిగించి,
రోహిణీ పతి మోము ముదమార వెలిగించి,
చంద్రికై చరియించి ఓషధుల వెలయించి,
వెల్లి విరిసే వెలుగు విడలేని తోడాయె!

ఏలు నియమము మరచి నలిగిపోయెడి వాని,
ఏల చింతన యంచు మరలించగా నెంచి,
ఎన్ని నిలకడ దెలిపి నియమ మమరగజేసి,
ఎగువ దారుల నడుప ఏమరక జతజేరె!

ఉదయ కిరణము కన్న ముందుగా కనువిప్పి,
ఉదయించు కిరణాల ఉత్సాహమును పొంది,
ఊహమరచిన ఉనికి ఉచ్చు విప్పగ నెంచి,
ఊరడింపుగ తాను తనువు తోడుగ నడచె!

జారిపోయెడి తెలివి జేరి చక్కనజేసి,
జర జేర వెనుకాడు తనువు నందగజేసి,
జగము జేరిన నాటి ఈప్సితము నెరిగించి,
జగము నేలుమనంచు తోడుండ తరలింది!

జగమేల వలెగాని జగము నొందగ రాదు,
మనసు మడుగున మనిగి మతితప్పి మనరాదు,
ఫలము నొందగనెంచి పలు విధుల జనరాదు,
పాప చింతన మరచి ఫలమెంచ సరిగాదు!

జగతి మాయలమోహ మింతింత యనరాదు,
మోహమును తెగనాడు దారులే కనరావు,
మునిగి మోహమునందు మోహమొసగిన వాని,
మదినెంచి మనవలయు త్రిపురారి గనవలయు!

జాగరూకత నొంది జతయైన జతగాడు,
ఎన్ని ఎరిగించేటి ఎరుక వివరము నెరిగి,
మనసు మడుగున మునిగి మౌన భావననెరిగి,
ఒదిగి ఆ జతగాని జతనంది మనవలయు!

మితి నెరుంగని వాని మతియందు గలిగున్న,
మితి మరచి మననెంచు మతి ఏలెడీ తనవు,
సంగమందలి సుధను సావకాశము మరచి,
ఆదరంబున నెంచి అనుదినము సేవించు!

తొలుత మొలచిన అట్టి ఒక మొలక జగతాయె,
తొందరొందిన నాటి మితి నేడు విడిపోయె!
ఎల్ల లెరుగని ఎరుక ఉల్లము మందుదయింప,
మాసిపో నొక ఉనికి సంతరించుక సాగు!

అలుపెరుంగని రధము అమరించుకొని నీవు,
జగతి జయ యాత్రగా సాగించు నీ రధము,
ఎల్ల లన్నియు చెరిగి వ్యాపించెనీ జగము,
అణువణువు శోధించి నిన్ను నీవే గనుము!

నీవు కానే అణువు ఎచ్చోట కనరాదు,
కనగల్గు కణమెల్ల కలిగియుంటివి నీవు,
నిండి జగములనెల్ల నిలువరించెడి నీవు,
చెలగి చేతన యగుచు మురియు మోదాన!

అమ్మ! ఉనికంటూ ఉంది అంటే, ఒక అమ్మ ఉంది అని అర్ధం. కానీ, అయోమయంగా ఉన్న నా ఉనికికి అర్ధం తెలియటం లేదు. నాకు తెలియనంత మాత్రాన, అర్ధం లేదు అనుకోవటం వివేకం కాదు. అందుకని, ఆ అమ్మనే అడిగాలనుకుంటున్నా….

పుట్టుటెరుగని వాడు మొలిపించె నీ జగతి,
పురుడెరుంగని తల్లి లాలించె నీ జగతి,
పంతాన పలుమారు సవరించె ఈ రూపు,
దిశకొక్క తలగల్గు తొలిసంతు శోధింప!

ఏల పుట్టితినంచు ఎలుగెత్తి అరచినా,
ఏటికీ జగతంచు జగమెల్ల అడిగినా,
ఏనాడు తుదియంచు పలుమారు వేడినా,
ఏబదులు వినరాదు వినువారుకరువేమొ!

దిక్కుకో తలగల్గి దినమంత శ్రమనొంది,
దిద్ది దిద్దీ బొమ్మ ఏమంచు సృజియించు?
పలుక నేర్చిన బొమ్మ పలికేటి పలుకులకు,
బదులు పలుకని తెలివి నేమంచు వివరింతు?

మనోబుధ్యహంకార పలు వాసనల వ్రేల్చి,
కర్మ జ్ఞానేంద్రియములన్న సొమ్ములన్ని దిద్ది, మరువ నెరుగని మనసు రౌతుగా అమరించి,
నుదుటి రాతను రాసి పురిగొల్పి పంపేను!

కునుకు దీరని తండ్రి కల కల్పనల జాడ,
కల్పించి కొలువున్న జగమన్న జాలమున,
క్రిందు మీదగు బొమ్మ మనసు వేదనజూచి,
కునుకెరుంగని కనులు మురిపాన మునిగేన?

నాడునేడుల సంధి సంధించినీ నడవ,
నిలకడెరుగని నడక నెమ్మదెరుగని మనసు,
నిలువరించెడి వాని లోనె పదిలముజేసి,
లోనికరిగెడి దారి తెలుప మరచెను ధాత!

నాటి చేతల ఛాయ నడిపించు దారిలో,
నిలకడెరుగని భవిత మురిపించు మెరుపులో,
పదము నిలచిన తావు నిలకడెంచని మేధ,
మరల ఏమరచేను లోదారి మరచేను!

బహు హారముల భారమవలీలగా మోయు,
దొడ్డ వక్షమునందు కొలువున్న నా తల్లి,
కోరికెరుగని వాని పెనిమిటని గలిగుండి,
కోరికల ఊపిరుల సంతు నొందితివేల?

కోరి అరిగితి మంచు కొరగాని కొలువిచ్చి,
కఠిన పధమున మమ్ము పలుమారు మరలించి,
పొల్లు చేతల పనులు చేసినామని తలచి,
పలుమారు సవరించు తొలి సంతు సవరించు!

తొలిసంతు తమకాన ప్రేమ మీరగ తలచి,
ఆట బొమ్మల మంచు అందజేసితి వమ్మ!
ఆట అదుపును తప్పి వేట దారుల నడిచె,
ఆదుకొని మమ్మింక అలుపు తీర్చుము తల్లి!

ఆదరింపగ మాకు నీవు కాకింకెవరు?
అంధకారపు పొరల ప్రేమతో తొలగించు,
అంతరంగపు తలుపు తగురీతి తెరచుకొని,
అంది మము ఆదరపు అంబుధిన వెలయించు! అమ్మ!అమ్మ!అమ్మ!

కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
మహాగ్రాసవు మహాశనవు మరువ తగునా నన్నిలా?

• నిలకడెరుగని కాలగతులను నిలువరించెడి తల్లివే,
  అలసి సొలసిన జగములారడి చక్కజేసెడి చెలిమివే,
  రచ్చజేసెడి రక్కసుల రణమాడి పూడ్చెడి దేవివే,
  చెల్లజేయగ జాలమేలనె చిటికె నిండని నా కధా!
  ||కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహాశనవు మరువ తగునా నన్నిలా?||
• నిలుకడెరుగక వర్తమానము మాసి మరుగున జేరునే,
  మన్ననైనా వేదనైనా కరుగ నెంచక నిలువదే,
  భ్రమవు నీవై ధరణి చరితను చతురతన చరియింతువే!
  చెరితమెంతని చెల్లజేయక నెమ్మదించుట న్యాయమా?
  ||కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహాశనవు మరువ తగునా నన్నిలా?||
• నీడలై వెన్నంటి నడిచెడి నాటి మూటల మోపులో,
  తోడువీడని మాయ జాడలు కుమ్మరించే మోజుతో,
  తడబడడుగుల తరలుటెంచక చెల్లిపోయె తనువునూ,
  సాదరంబున ఆదరించక మిన్నకుండుట న్యాయమా?
  ||కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహాశనవు మరువ తగునా నన్నిలా?||
• కరుణ మరచిన కాల గతులను కరుణతో కదలించుమా,
  కాలమంటని నీదు కరుణన కరుగ జేయగ నెంచుమా,
  గడచిపోయిన బాట నీడల గురుతులన్నీ మాపుమా,
  అణగి మూలము నీదు పదముల నీడ నందగ జేయుమా!
  ||కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహా శనవు మన్ననెంచవె నన్నిక !||
• తామసుల తరియింప జేయగ తనువు నందిన తల్లివే,
  తాపసుల మది మందిరంబుల లలిత కోమల వల్లివే,
  తరుగ జేయవె తొందరించిక కొల్లలగు నా కధలనూ,
  తగిలి యుండగ నేను తొలుగక నీదు పాదపు జాడను!
  ||కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహా శనవు మన్ననెంచవె నన్నిక !||
• అభయ కాళము జేరు దారుల దారి నను నడిపించుమా, (కాళము – నావ వంటిది)
  కాల వాహిని దరికి జేర్చగ కరుణ వారధి నీయుమా,
  వ్యాధి బాధల ఘోరపీడల మనసు మరలగ జేయకా,
  నిఖిల జగముల నిండియుండి నిన్ను గానగ జేయుమా!
  కరుణ మానకే కాళికా ఇక మిన్నకుండుట మానవే,
  మహాగ్రాసవు మహా శనవు మన్ననెంచవె నన్నిక !

నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!
రేపు మాపుల తలపులే నిను నేటి తలపుల నిల్పురా!
తలపు తలుపులు మూసి నేటిని నిక్కముగ నీవెరుగుమా! ||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

నేటి చేతలు నేటి మాటలు నేటి ఈ అనుభూతులు,
నాడుగా నీ చరిత నల్లుచు నీదు రూపును నిలిపినా,
నెమరు వేయుచు నాటి చేతల వంకలను సరిజేయగా,
నేడె యున్నది నేడె తగినది నిక్కమిదెయని తెలియరా!
||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

ఘడియ ఘడియను ఉత్తరించుచు వెంటనే ఒకడుండినా,
అందవచ్చిన ఘడియ నందుచు అవనిదారుల నడువరా,
వీగి పోయిన ఘడియలిచ్చిన గురుతులన్నియు మరువరా,
రేకు విప్పిన నవ్య ఘడియన ఉనికినంతయు ఉంచరా!
||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

సొంపులెన్నో కలిగి యున్నా సావకాశము ఎంతయున్నా,
ఊరడింపుల ఊయలందున సాంత్వనెంతో కలుగనున్నా, పురుడు పోసుక పుణ్య చరితగ అందినీదరి జేరకుంటే,
రేపుగానే మిగిలిపోయెడి రేపు అక్కర నేమి తీర్చును?
||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

నిదుర లేవని రేపు నిన్నిక చేరబోదని నీరసించకు,
నిన్నువిడిచిన నిన్న నీకై కొరత నిచ్చెని చిన్నబోవకు,
నిన్ను నమ్ముక నిన్నె జేరిన నేటి నెన్నడు వీడబోవకు,
కలిగి యుండిన కలిమి విలువను మనసునంతా నింపరా!
||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

నిన్న రేపుల నడుమ నలుగుచు నేటి నెడబాయనెంచకు,
కరిగిపోయెడి నేటి విలువను వివరమెంచుక మదుపు జేయర,
రాక పోకల ఊపిరూదుచు ఎదిగి ఒరిగెడి జగతి నెరుగర,
నడిమి నొదిగిన తరినిగని ఈ పురపు పున్నెము పెంపుజేయర!
||నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
నాడు విడిచిన నీడలే నిను నేటి దారుల నడుపురా!||

నిక్కమైనీ నిజము నెరిగిక నిదురమత్తును వీడనెంచర!
నిమిష నిమిషము నీరజాక్షుని విడువనెంచక ఎంచ నెంచర!
నీడలన్నీ కరిగి మరుగగు వెన్నెలల వరియించ నెంచర!
అందరాదని పలువరించక రేపు యోచన మాన నెంచర!

నేడె నిత్యము నేడె సత్యము నేటిదే ఈ పురమురా!
పురము నేలెడి పుణ్యపురుషుని పొందుతరి ఇక నేడెరా!
వాదులన్నియు వెలసిపోవగ ఉల్లమందునె నిలువరా!
నిలచి నిలకడ నొంది కరుగక నేటిలో నివసించరా!

కరిగిపోయిన నిన్న కరగని గురుతులెన్నో కుమ్మరించెను,
చేర రమ్మని పిలుచు రేపులు రెప్పమాటున కలవరించెను,
అలసటొందక అడుగు లేయగ నేడు కరుగుచు చేరె నిన్నను,
ఎంత పంతము బూని నడచిన చేరకుంటిని రేవు రేవును!

చరితలైనా నాటి నడతలు నేటి నడకల నడత తెలిపెను,
కాలగతులన కరిగిపోతూ నిలకడైనొక ఒరవడొసగెను,
ఓరిమెంతో ఒపగల్గియు ఒరవడుల విడి నడువజాలను,
విరిగి ఒరవడి విడుచు దారుల నడువగా నాకేవి దారులు?

దేవ దేవుడు దేహధారిగ ధరణి నడచిన నాటి నడతలు,
నడువ నెంచగ తగును కొన్నని ఎంచి కొందరు ఎరుకజేసిరి,
ధారుణేలెడి ధీరుడాతడు దుడుకువారల దునుమనెంచిన,
దారులేపగిదెన్నగా నా దారులై నను దరికి జేర్చును?

దొడ్ధ వారలు నియమమెంచుక నెమ్మదెంచుక నడువ నేర్చిరి
నడక అడుగులు పెరుగుచున్నా నేడు నిన్నగ మారుచున్నా,
అడుగుకావల అందబోయెడి ఆదరంబగు రేపు అందదు,
మర్మమేదో ముందు నడచుచు రేపులో నను జేరనీయదు!

కనులు పండగ కన్న కలలను కొదువలేకట నిలువ జేసితి,
నేటి ఆకలి నదుపుజేయుచు రేపు రూపును చక్కజేసితి,
చెలిమి బలిమియు కలుగ జేసెడి కలిమి నాకై వేచెనంచూ,
వేగమించుక తరుగనెంచక తరలినా నే నంద నైతిని!

మాయపన్నిన మధుర జాలము జారవిడువదు జేరనీయదు,
మనసు పగ్గము పట్టి నన్నిట పరుగులెత్తుట మాన నీయదు,
నాటి ఖేదము నీరసించదు రేపు మోదము మహిని జేరదు,
నేటి దారుల నడచి నడచియు నేటి నెరుగగ అలసిపోయితి!

గడచి పోయిన నాటి తలపులు తరగి మరుగున జేరునా?

మరల లేనొక సౌధమందున మౌనమై నిదురించునా?
నేటి నెమ్మది ఎంచి మనసున మరుల నెంచగ నెంతునా?
కరగిపోవని నేటి వైభవ మెరిగి నే నిట నిలతునా?

క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా!
దేవాధి దేవుడా పద్మానాభుని మాయ ముదితగా నడయాడి మనువాడు గాధ!

దేవతలు దానవులు ఒకరి తోడుగ నొకరు మిత్తి మాపెడి మందు నందగోరి,
వైరంబు విడనాడి వాసుకిని అమరించి మన్ధరే కవ్వముగ చిలికిరట సుధను,
చినుకులై వెలివడ్డ వింత సంపదనెల్ల వాదులాడక వారు పంచుకొను చుండ,
ఉదయించె నొక ఇంతి పద్మాసనై తాను మితిలేని లావణ్య లలితంపు తన్వి!
||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

1. సకల భూషణయుక్త భద్రగజముల జంట మందాకినీ సలిల కుంభములతో,
   అభిషేక సేవలన సేవించుచుండగా తరుణ కాంతుల తేట తెరలు మెరయ,
   వివిధ భూషణ భూష వైభవాన్విత దేవి వెలుగు చల్లని లేత నగవుతోన,
   మేలి బంగరు రంగు మెరపులద్దిన యట్టి తనుకాంతి దీపింప కనుల గట్టే!
   ||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||
2. ఆదిగా నాదమై ప్రభవించినా తల్లి ఆనందముకు తానె అనరైన తల్లి,
   తొల్లి జగముల తమసు తొలగించు తళుకుగా మెరిసి మేలెంచినా మేటి తల్లి ,
   చెలగు చేతనయగుచు చిగురించి నడయాడి మేల్కొల్పి ముజ్జగము లేలు తల్లి,
   తరలి నేడుదయించె కనకాంగిగా తాను పండగా పున్నెములు పాల్కడలి నుండి!
   ||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

3.దుర్గతుల దునుమాడు దుర్గయైనా తల్లి నారాయణిగ రణము రాణించు తల్లి,
కాళికా శాంకరీ కౌమారి బ్రాహ్మిగా కదలి అసురుల మదము నణగించుతల్లి,
లలితయై లాలించి చెండికై దండించి కాళరాత్రిగ తానె గ్రసియించు తల్లి,
సంతు శ్రమ శమియించు సమయమాయేనంచు శతశోభయై తానె ఉదయించెనేడు!
||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

4. మోహమిచ్చిన తల్లి సంతు శ్రమనొందగా సావకాశము మరచి తొందరించి,
   శమదమంబుల సీమ నెంచమరచిన విభుని మురిపాన దరిజేరి మేలుకొల్పా,
   వేల్పులందరుగొల్వ కనకాసమునంది పలువిధంబగు సేవలంది మురిసి,
   దేవేంద్రుడిచ్చినా నల్లకలువల మాల కరమంది కదిలేను కనువిందుకాగా!
   ||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

1.ఉనికెరుంగని వాడు ఉనికంది నిలచెనట సురకార్యసారధ్య లీల నెరపెడివాడు,
లీలా వినోదుడా క్షీరమధనపు కేళి ముదముతో మదినెంచి మురియువాడు,
మోదఖేదములన్న భేదమెరుగనివాడు ఖేదముకు మోదముకు ఉనికైనవాడు,
కామ జనకుడు వాడు కామమెరుగనివాడు కామింపదగు ఉనికి కలుగువాడు,
||జగదేక మోహనుని వివిధ వైభవమెంచి మోదించు సిరినిపుడు మదినెంచ రాదా||

2.కారణంబగు వాడు కార్యంబునగువాడు కార్యకారణ లీల కారణంబగువాడు,
వెరపు మాపెడివాడు వెరపెరుంగనివాడు వెన్నతో వేదనను వెడలించువాడు,
భావింపగా తానె బోధింపగా తానె పలుకులై పలుమారు పలుకువాడు,
పలుక నేర్వని మనసు పలుకనెంచే పలుకు పలుకకే ఆలించి బ్రోచువాడు,
||జగదేక మోహనుని వివిధ వైభవమెంచి మోదించు సిరినిపుడు మదినెంచ రాదా||

3.బ్రోవనీవేయన్న భవబాధ వారింప బహురూపియై ధరణి నడచువాడు,
కడలి జొచ్చిన అసురు కడతేర్చగా తాను సూకరంబై ధరను గాచువాడు,
పాహి పాహీయన్న కరిరాజు గావగా ఉన్నపాటున తరలు కరుణవాడు,
కావరావేయన్న పాంచాలి పిలుపువిని అన్నవస్త్రములిచ్చు అన్నవాడు,
||జగదేక మోహనుని వివిధ వైభవమెంచి మోదించు సిరినిపుడు మదినెంచ రాదా||

4. అలుపెరుంగక తలచు సురవైరి సుతుగావ నారసింహుగ అసురుగూల్చువాడు,
   అడవిదారుల నడచి నమ్మికొలిచెడివారి చేటుబాపెడి చేవగలుగువాడు,
   దానమందిన అడుగు గగనమంతానింపి దనుజు నణచిన ధీరధరుడువాడు,
   రూపులన్నిట తానె అనురూపియైయుండి అలుపెరుంగక ఆటలాడువాడు,
   ||జగదేక మోహనుని వివిధ వైభవమెంచి మోదించు సిరినిపుడు మదినెంచ రాదా||

1.హాసరేఖలు మొలచి వదనాన వెలుగొంద వంగి వనితను జూసె వల్లభుండు,
బహురూపియౌ రమణి రమ్యరూపపు వెలుగు గాంచి నెమ్మది నొందె సూత్రధారి,
కరుణ కొలనగు కనుల ఒలికించి చినుకులను చిలికే కోమలిపైన కనికరాన ,
నునుసిగ్గు భారాన వాలు చెలి రెప్పలన మౌన సందేశంబు జాడనుంచె!
||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

2.లీలావినోదుడా మోదించు తరిగాదు ఖేదాన మునిగేను జగములెల్లా,
దరిజేరి వివరింతు సంతుబాధలనెల్ల మెల్లగా నీ మనసు మన్ననెంచా,
పూర్ణరూపుడ వీవు పలుమారు నినుజేరు పూరకంబును నేను పుణ్యచరిత,
ఆదరంబెంచి నను అందుమీ వరమాల మనసుజేరగ నీది మరలినేను.
||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

3.జీవమై జగములకు ఊపిరూదే తల్లి తొల్లి జగముల తానె కన్నతల్లి,
త్రిపుర నాయకి ఈమె తిరు పాద మంజీర సవ్వడందగ అడుగు లేసెనపుడు,
ఋగ్యజుస్సామములు సరి నుతుల నుతియింప యక్షగానము దాని తోడుకాగ,
వరమాల నందించి భువనైక మోహనుని వరియించి వక్షాన కొలువుదీరె!
||క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా||

4.సంతసించిన సురలు కుసుమాలు కురిపించి జగదేక నాయకుని కొలిచిరపుడు,
కోరికొలిచేవారి కనికరంబున జూచి కాచు చల్లనితల్లి సంతసింపా!
శుభకరంబైనట్టి శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ చరిత మనమున నెంచి మురియుజనుల,
సాదరంబుగ తానె కొలువుండి పోషించి విభుని కొలువందిఛు సకలసాక్షి!

క్షీరాబ్ధి పుత్రికా శ్రీలక్ష్మి కల్యాణ వైభవంబును మదిన చింతించ రాదా!
దేవాధి దేవుడా పద్మానాభుని మాయ ముదితగా నడయాడి మనువాడు గాధ!

🌺

ఏ రోజు కా రోజు ఎరిగించగా నేదొ – కదలి కొమ్మల కరము కదలి రమ్మని పిలిచె!
ఏ రోజు కా రోజు మరుగైన తలపులను – మరల నెరిగించగా చేర రమ్మని పిలిచె!
నిశిరేయి మౌనాలు తరగిపోయే వేళ – జారిపోవని తెలివి జాగృతొందే వేళ!
తొలగి చిగురుల తొడుగు తొంగిచూశేవేళ – తేరి నన్నే జూసి నగియ నెంచె!

రూపులెన్నియొ గల్గు సంతుగల్గిన తల్లి- తల్లి మనకని తెల్ప తొందరించె!
కనగల్గు రూపెల్ల తోటిదే నని దెల్పి – తోడబుట్టిన వారి తెలుప నెంచె!
గగనమంటెడి గిరులు – గమన మాగని నదులు – గతిని నిల్పెడి శ్వాస,
ఫలములిచ్చే తరులు -తుంటరాటల ఝరులు-కన్నదీమే మనల కన్నతల్లి!

పంచవన్నెల చిలుక- పరుగు లందే మృగము-పొంచి వేటాడేటి సింగములను,
పొట్టి పొడుగులు గల్గి పలు చర్మకాంతులతో శోభించి ఒప్పారు నరుల నెల్లా,
భావాల భవనాల భోగమందెడి రీతి – మన్ననెంచుచు తానె మనుపనెంచి,
లాలించి పాలించ భేదమెంచగ తగదు – తోడ బుట్టితి మిచట తల్లి ధరకు!

కంకణంబుల కరము కదలి పిలిచినయట్లు-కాలి అందెల సద్దు చేరవచ్చినయట్లు,
సరిగంచు కొంగొకటి మోమునాడినయట్లు – తామరల తావులీ తనువు నానిన యట్లు,
తెరపు మరపుల తెలివి తేటనందక ముందె- తొలగి గగనపు దారి తరలిపోయినయట్లు,
గురుతెరుంగని గురుతు గరుతు దెల్పగ నెంచి- మగత వీడుమనంచు మరల పిలిచె!

ఆదమరువకు మంచు ఆదరిచగ నన్ను- అంతరంగపు తలుపు తట్టి పిలిచిన యట్లు,
నిదుర మబ్బుల మాటు మాటలేవో నన్ను- నింగి దారుల వెంట జంట జేరుమనట్లు,
కదలి కదలక నన్ను కదలించి కదలకే – కరగి కన్నుల మాటు కలకలంబై మెదిలి,
 వసుధ వన్నెల వెలుగు నింగి కెగసిన యట్లు- వొలుకు వెన్నెల వెలుగు నందగాగోరె!

వెలితెరుంగని నగవులోలికించు గగనంబు- నగవందు కరుగుచూ కదిలేటి పనవాలు,
ఉనికి నెరుగుమనంచు ఊరడింపున తెలిపి- మరలి మరగున జేరి మౌనమొందే వేళ,
ఏ రోజు కా రోజు ఎరిగించగా నేదొ – కదలి కొమ్మల కరము కదలి రమ్మని పిలిచె!
ఏ రోజు కా రోజు మరుగైన తలపులను – మరల నెరిగించగా చేర రమ్మని పిలిచె!

మా  అమ్మానాన్నలకి ముని మనుమరాలు పుట్టింది. వాళ్ళ దీవెనలు ఈ పాపాయికి మెండుగా ఉండనే  ఉంటాయి, వాటికి తోడు, ఇంకా కొన్ని ….

సిరిమల్లె పూవొకటి సిరి సిగను విడనాడి,
సందడించగ జేరె లోగిళ్ళ మా ఇంట!
దండిగా దీవెనలు కురిపించగా రారె,
సవ్వడించక మీరు సురలోకములు వీడి!

పలుకులల్లే తల్లి పలుమారు దీవించు,
పలుకగా నీ నుతుల పుడమి తా మెచ్చంగ!
పెను బొజ్జగలిగున్న గుజ్జుదేవుని తల్లి,
పెద్దరికమున నీవు దినదినము దీవించు!

వెన్నముద్దల గుడిచి వెదురూదు దేవుండు,
వల్లభుండుగ గల్గి వన్నెకెక్కిన తల్లి,
వసతి జేసుక నీవు వసియించి మా ఇంట,
వెన్నంటి మా పాప ననుదినము దీవించు!

పుడమి భారము బాప పలురూపులందినా,
కపికేతనుని సఖుడ చెలిమితో దరిజేరి,
సంకటంబుల సుడుల సడినెల్ల దునుమాడి,
నిలకడొందెడి నడత నెనరుతో దీవించు!

గురువులై ధరపైన గురుతు తెలిపెడి వారు,
గురుతెంచి ఎరిగించి గురిదారి నందించి,
గుణదోషములనెల్ల కరుణతో సవరించి,
సాధుసంగమ మన్న ఆశీసు లీయరే!

సిరిమల్లె పూవొకటి సిరి సిగను విడనాడి,
సందడించగ జేరె లోగిళ్ళ మా ఇంట!

వాడిపోవని ‘వాడు’ వీడితోడుండునట,
వాడిపోయిన నాడు ‘వీని’ తరలించునట,
వీడుచేరిన గూడు తోడుండ జేరునట,
తోడుండి తొలగుండి ఏ వింత జూచునో!

వాడు వీడూ కానీ వేరొకటి కలిగుండి,
వాడినీ వీడినీ తనయందు నిలుపునట,
వీని మనసున జేరి వాని మరపించేను,
తోడుండగా నేగి తొలగుండ వాడేల?

వెర్రి వాడగు వీడు వెన్నంటి వాడొకడు,
వెన్నుగాచుననంచు మైమరచి మనినంత
వైనమంతయు నీది వేదనయు నీదంచు,
మిన్నకుండెడి తోడు కలిగుండి ఫలమేమి?

మరలించి మరపించి మౌన భాషల నెంచి,
మనసన్న మరపులో పలుమారు పొరలించి,
పొగిలి వగచేనాడు వెలుగు చూపగ నెంచ,
 నియతి నియమమనంచు తొలగుండ వాడేల!

వాని కనుసన్నలన కనువిప్పు నీ జగతి,
వాని ఊపిరులంది నడయాడు నీ జగతి,
ఊహ లందిన రూపు వీడన్న ఈ గురుతు,
తోడుగాదయ వాడు -వీడైన వాడతడే!

వాని కన్నుల మెరుపు మరపించు లోకాన,
మరలుటెరుగుట మాని మనగల్గు తీరాన,
వానికంటెను వేరు వైనమెరుగని పురిన,
వాలి వందనమంచు వొదిగి మన నెపుడో!

వాడిపోవని ‘వాడు’ వీడితోడుండునట,
వాడిపోయిన నాడు ‘వీని’ తరలించునట,
వీడుచేరిన గూడు తోడుండ జేరునట,
తోడుండి తొలగుండి ఏ వింత జూచునో!

ఎరిగి యుండిన వారు ఎరుకజేసే ఎరుక,
ఎన్ని ఎరిగించగా ఎందరెందరో గలరు,
ఎరుగవలెనను తలపు తట్టిలేపెడివారు,
ఎన్నగా నీ ఇలను ఎందరుందురు తల్లి?

ఓరిమెంతయొ గల్గి లాలించి ఎరిగించు,
తల్లులెందరో గల్గు ధరణి మొలచితివమ్మ,
పలుమారు మరుగైన తెలివి మరుగునుమాపి,
అమరవారధి దారి ఎంచిమము నడిపించు – తల్లి