చక్షురధ చాలనకు సారధివి నీవు,
గురుతు గలిగించగల గురుతైన నీవు,
ఎరుకగొను గురుతులో ఎరుకైన నీవు,,
తలుపవేలనొ మాప ఇట్టి ఎడబాటు?
చిగురు భావములందు భవమైన నీవు,
భవబంధముల బంధ మాధుర్యమీవు,
మరుగు నెరుగని బంధ భావనవు నీవు,
మరలింపవేనన్ను- నిన్నెరుగు నటులా!
కాంచీపురపు కరుణ-కైలాసగిరి నెలత,
కోల్హాపురిన కొలువు తీరున్న మమత,
కవుల కల్పనలందు కదలాడు నెనరు,
కొసరి కొంచెంబైన తగుల దెందులకో?
భవ భువన భవనాన భీతి గొనియున్నాను,
భవ మూల పునికి నే కనలేక యున్నాను,
ముజ్జగుంబుల ధాత దయనెంచి ఉదయించు,
ఉనికెరిగి నేనిన్ను గురుతెరుగు నటులా!
గురు భావనల గురుతు గగన కుసుమంబాయె,
అహము నను అదిలించి అదుపుగొని మనిపేను,
అన్యమెరుగగ నాకు తెరపి తరుణము నీక,
అహము మించిన గురువు అవనిపై లేదంది!
అంతమెరుగని ఆది అగునీవె ఆనాడు,
మోహమొందేలనో అహమునొందిన ఫలము,
బీజ జాలము జల్లి మొలిపించెనీ జగతి,
మోదమమరగ ‘నీకు’, ‘నేను’ నిలిచాను!
తోడు మరువని నీవు తోడేల విడిచెదవు?
తోడుంటివను తెలివి మరుగేల జేసేవు?
తనువు తోరణతొవ తరుగు తరి నెరుగగా,
తోచకున్నది దారి- దయనెంచి ఎరిగించు!
కాలకాలుడ వీవు కాలాంతకుడ వీవు,
కాల నాగుల నగలు కోరి నిను జేరేను,
కాల వాహిని జోరు ఓపలేనీ మేను,
ఏల దూరితివయ్య ఎరిగింపుమిక నాకు!
నిను వీడిమనలేక వెంటాడి నడచితిని,
మేను దూరిని ‘నేను’, ‘నీ’ జాడ మరచితిని,
మరపు తెరపుల ఆట అలసటాయెను ఇంక,
మరపు మాపుము నీవె మరుగు విడచి!
నీవాడు ఆటలకు మోదించి మాతంగి,
బీజ బీజము నందు చేతనై వెలుగొంది,
వేల రూపములాయె క్రీడింప కామమున,
మోదించు మోహానా! నా మరపు తొలగించు!
క్రీడ రూపము నీది క్రీడించు కనకాంగి,
కారణంబుల రూప మేల నలుగును జగతి?
‘నీవు’ జూపక ‘నేను’ ఎరుగ గలనా గతులు?
గతి లేని గమనమున గతి నెరపి పాలించు!
జర చరించెడి నెలవు ఏలువాడివి నీవు,
ముదిమి కుడిపెడి జనుల మొరలెరుంగు!
చిద్విలాసపు చినుకు చింతామణుల నెలవు,
చేరి మురిసే మాత కృపను కుడుపు!
క్రీగంటి చూపుతో నెలవు నేలే తల్లి,
తరుణ వీక్షణ భాగ్య మనుపు మంచు,
ముద్దార ఎరిగించు మోదమొందెడి వేళ,
రసము రాజిల్లెండు గళము వాడా! –
హలుడు నెరపెడి నర్తన నుభవించెడివాడ,
చంద్రహాసుగ చెలిని చెలిమి జేసెడి వాడ,
చెల్లునయ్యానీకు హలుని హరియింపగా,
సాటివారల గాము సారంగ విభుడా!
తొలి సంధ్య తల చెండు జారి చిందినయట్లు,
పులక పుష్పపు పోగు లమరి యుండిన వనిన,
నగరాజ కన్నియను కోరికొలిచిన ఫలము,
నయన భోగము నొందె మదను మహిషి!
సమ్మోహనంబైన సన్న నవ్వుల చిలికి,
ముజ్జగము లేలేటి మదన మోహనుని,
మదిలోనె బంధించి మోదించు మొనగాని,
తపము భంగము జేయ తరలి నా రతిరాజు,
జయము నొందెను ‘నాడు’ తనువు చెల్లించి!
సౌభాగ్య దాయివగు నిన్ను నమ్మన సతికి,
నీ మన్ననల ముడుపు ముచ్చట దీర్చి,
అవధి లేనంమృతము నొలికించగల చూపు,
వాని పురమున నాటి – రతిని రక్షించి,
ముక్కంటి చూపులకు బూడిదైనా తనువు,
ఇల్లాలి కనువిందు నమర జేసితివి!
నీ నయనాంమృతపు బలము-రతి పూజ వైభవము,
వెన్నుగావగ మదను మహాబలుడాయె!
మునిమానసము నుండి చిరుత జీవుల వరకు,
తారతమ్యము లేక తగు సమయమని లేక,
రూపులేనా ఉనికి బహు రూపములనొంది,
ప్రతివానిపై శరము సంధించు చుండే!
అహమన్న దెరుగకే ఆనందమున దేలు,
పూర్ణకాముని మదిన కామ బీజమునాటి,
కామింపజేయగల కామేశ్వరివి నీవు!
దగ్ధ దేహపు ఫలము నీ రక్షగా గొన్న,
రతి వల్లభుని వింటి రణ వైభవమును,
ఎరుక గొని ఎరిగించి శంభుదయ గూర్చు!
శాంభవివి, శాంకరివి, శర్వాణి నీవు!
శరము లందలి గతివి గాయత్రి నీవు!
నమ్మికొలిచెడి వారి నడిపించు నీవు!
ఎరుగవే దీవెనల బలము బడసిన వాని,
విస్త్రుతంబగు విజయ విగత వర్తనము!
వరదాయని వీవు – సీమ నెరపిక కావు!
మదన సేనల మధన భారమాయెను మహిన,
మట్టుబెట్టెగ వాని, మన్నించి మదినెంచు,
అంగరహితుని రచ్చ దమియింపగా నీవె,
దయబూని ఒక రూపు రయమునొందమ్మా!
పూజలేపాటివని పిన్నజేయకు మమ్ము,
నీ లోక వాసులము – నీ సుతుల మమ్మా!
దున్న నెక్కినవాడు దూరాన గలడంచు – కునికి పాటేలనే మనసా?
ఆ సామి రాకడకు రెప్పపాటే చాలు – ఏమరపు మానవే మనసా!
తరలిపోయేనాడు వెంటరానీ తనవు – మురిపెములనెంచకే మనసా!
సాటివారలమంచు సాకులెన్నెడివారి – సావాసమును విడుము మనసా!
వెంటనడవుమటంచు నడచేటి మహనీయు – మాన్యతను ఎరుగుమో మనసా!
భీకరంబైనట్టి జగతి నీడలజూచి – భీతిగొని మడియకే మనసా!
ఆదరంబగు నీడ అద్దమందున జూసి – మోహమొందకు వెఱ్ఱి మనాసా!
అద్దరుండెడి వాని ఆధారమగు వాని -పోలికల పోల్చుకొను మనసా!
పలికేటి ప్రతిమాట నాదముగ నాదించు – నారాయణుని గనుము మనసా!
నాదమున కాధారమగు వాని నెరుగగా- మౌనమును మనువాడు మానసా!
కోనేటి నీటి పై ఊయలూగే అలల – అలరింపు నందకే మనసా!
అలకు ఆధారమై నెమ్మదించెడి మడుగు- నిలకడను నేర్వవే మనసా!
గహనమగు గగనాన తళుకు తారల జూచి – తమకమును మానవే మనసా!
తళుకుతారల దండ ధరియించు గగనంపు- గాంభీర్యమును గనవె మనసా!
వెఱ్ఱి గుఱ్ఱము నీవు నిలకడెరుగక ఉరికి – ఆయాసపడనేల మనసా?
తలచినంతనె నిన్ను తరియింపజేయగల – తలపు తగులవదేల మనసా?
మార్తాండ పుత్రుండు మాలిమెరుగని వాడు – మన్నించడే నిన్ను మనసా!
తరుణమిదె తరలుమని తరలించుకొని బోయి- చిత్ర సమ్మతి దెలుపు మనసా!
అంతమెరుగని గతుల గమనించుమని నిన్ను- ఘోరగతుల నడుపు మనసా!
వెట్టిబాధల మాపు పరమేశు నామమును- కోరిజేరుము నేడె మనసా!
కొనియాడ నేర్వవే మనసా!
మోహాన మునుగవే మనసా! నామ మోహాన మునగవే మనసా!
ఆనంద వారాధివి రాజ్యమేలుచు నుండ
ఆదుకొమ్మని పలువు రేలాగు అరచేరు?
అవని ప్రతి అణువందు ఆనందమే నింపు
నీ తలపు లేల ఈ చరసాల గనకుండె?
క్షీరసాగరమందు జనియించినా ‘మృతము’
హరుని జేరకముందె నెలకొల్పెనీ నెలవు
నానాటికీ పెరిగి నీ ఎల్ల లన్ద్రుంచి
ఆర్తనాదపు సీమ ప్రతి అణువనంటోంది!
జగన్నాధుడవీవు- జగదేక వీరుడవు
బహురూములు గోన్న నీ ప్రతులు పతనమై
గ్లాని గొన్నాప్రతులు పరితప్తులైనాయి
తమను తామెరగుతరి ఎరుగలేకున్నాయి!
ఏదివ్య జోలలకు మైమరచి యున్నావు?
ఏ మత్తు అత్తరుల అలదుకున్నావు?
ఏదివ్య ఘడియకై ఆగియున్నావు?
నీ సుతులనీ ‘కలి’న ఏల మరచేవు?
నీలకంఠుని ‘నీలి’ లోకాన నిండింది
నీరసంబై జగతి నిర్వీర్యమైయ్యింది
నిత్యానురక్తుడవు – రక్తివీడిన వేళ
శతృవై నీవె నీ జగమెల్లదృంచేవు!
జయవిజయు లన్ద్రుంచి ధరణి గాచిన వాడ
అసుర సంతతినేల అదలించ కున్నావు?
ఏలాగొ దయగనర – నాపూజ గైకొనర-
నా సుతుల హృద్సీమ నొడుపుగా గైకొనరా!
మూర్ఖ బాలుడ నేను – మన్ననెరుగని వాడ,
లాలించి మనుపుమో – మలయాచలేశా!
మంది నడిచిన దారి – మన్ననొసగే నంచు,
మాయ కీలల బడితి – మన్నించి మనుపు!
మాతంగ ముని కన్య కినుక గొనెనో ఏమొ,
మతి మందమొందుటే మిన్న ననెంచేను,
మగత మోహములోనె వసతి నొందేను,
మరుగు దారుల దూరి మరలమరచేను!
ఓరిమెరుగని తనువు నిలువనొల్ల ననంచు,
మాటిమాటికి కుడిచి కునుకు దీసేను,
వసతి లేదని వగచి పొర్లిగింతల బెట్టి,
కర్మ వెనుకటిదంచు కుళ్ళి కుమిలేను!
ఏదారి నడచినా – ఏ పలుకు పలికినా,
నిన్ను జేరెడి పలుకు పలుకలేనైతి,
జాడ జాడన నిండి ఆలకించెడి వాడ!
అరుదైన ఆ పలుకు నెరిగించ రాదా!
దరిజేర్చ తలచితే దారి కరువగునా?
ధరణి నేలెడి వాడ -కరుణ తరుగౌనా?
పెన్నిధగు ఆ పేరు పలికించుకొని మనుపు!
నీవు గాకింకెవరు మము మనుపగలరు?
ఔనన్న కాదన్న కన్న తండ్రివి నీవు,
సాక సాకుల నెన్న పాడిగాదు,
తప్పు కుప్పలు తుడిచి తగుదారి నడిపించు,
నాటి మాటలు మరచి నేడు వినుము!
ఒక్కటే యని చిన్నబోవకు – భానుడొక్కడు చాలడా!
కోటి తారల కొలువు కైనా – శేఖరుండే శోభగా!
రసరాజమని వని పొంగిపోదగు – రూపు గల్గిన ఫలమురా!
ౘవులుపుట్టెడి మేటి ఊటలు-చూపరుల మది నిండురా!
గరుడవాహన యంచు గగనమున వెదికేను,
వృషభవాగన యంచు వనులెల్ల వెదికేను,
కమలాభవుడవంచు కొలనులను వెదికేను,
కనరార వేగమే కనికరము మీరగా!
సింహ వాహినియైన హిమతనయ యైనా,
హంస వాహినియైన వాగ్దేవియైనా,
మకర వాహినియైన క్షీరాబ్ధి కన్యైన,
ప్రేమ మీరగ నా మొరను వినరాదా!
ఎలుక నెక్కిన వాడు, ఏనుగెక్కిన వాడు,
అందమగు నెమలిపై విహరించువాడు,,
ఏల వినలేరు నా విన్నపపు పిలుపు?
మాయసంకెళ్ళ లో నలిగేటి అరుపు!
జగతిలో ఎందెందు ఏజీవి తలచినా,
వేగ జనుటకుగాద వల్లభుని వరము?
అధికారులు మీరు- అధములము మేము,
ఆదుకొమ్మని మిమ్ము వేడుచున్నాము!
పాడిగాదిది మీకు – మిన్నకుండగ రాదు,
బ్రతుకు బాటల యందు ఇక్కట్లపాలైన,
నా సుతుల దయజూచి-మోదాన దరిజేరి,
మీదివ్య లీలలన – వారి బ్రోవగవలెను!
చిటికెడటుకులు తిన్న ఋణము తీర్చిన వాడ
ఒక్క మెతుకును మెక్కి తృప్తి నొందిన వాడ
జాడ తెలియని వెన్న వైనముగ సాధించి
చిలిపి ఆటల సఖుల ఆర్తి తీర్చినవాడ!
అడుగు దానముబట్టి బలిని బ్రోచినవాడ
శబరి ఎంగిలి కొరకు అడవి నడచినవాడ
సోదరులు సుర గోరి సాగరము మధియింప
కారుణ్యమూర్తివై గిరిని మోసినవాడ!
మితిలేని జలరాసి నిమడలే నా తనువు
ఒక రాతి స్తంభమున ఇంపుగా నింపేవు
జంగమయ్యను బ్రోవ నంది మేళము గట్టి
పరమ భక్తుని యురము చీల్చి చంపేవు!
గజరాజు గాచుటకు ఖగమునెక్కనివాడ
ధర్మమును నెరపుటకు అస్త్రమూననివాడ
సురను గావగ నీవు మోహినై మురిసేవు
గరళ పానముజేసి ప్రహ్లాదు గాచేవు!
తల్లిప్రేమను దృంచి నరకు జంపిన వాడ
గాంధారి కన్నీటి కాహుతయ్యిన వాడ
భక్తికై బహుళముగ పరితపించెడి వాడ
జ్ఞాన చీనాంబరము నమరి మసిలెడి వాడ!
చిన్ని నా విన్నపము మోహమని ఎంచేవు
నియతి నియమ మనెంచి మిన్నకుండేవు
ఏలువాడవు నీవు ఏలికను నేను
ఏమరక నా మనవి నాలించి మన్నించు..
దరిలేని కాన న న మలిగేటి నా సుతుల
మరలించి మరపించి మక్కువన ఏలుకో!
నీ దివ్య సంగమున సఖులుగా జేసికో
వారి హృది సీమలన స్థావరము నెరపుకో!
పురమ నేలెడి తల్లి పూర్ణకామిని నీవు,
క్రీగంటి చూపులతొ కూరిమిచ్చెడి నీవు
పెత్తనముగా లోన కదలాడు చుండగా,
ఇహలోకమున ఇడుము లేల కలిగేను? మొలనూలు మువ్వలకు విశ్రాంతి లేకుండ,
మృదుకంపనల ఝరులు జాలువారుచు నుండ,
రూపుగట్టెడి కల్పనొకటైన రచియింప,
అలవి గాకెటు మేము అలమటించేము?
చిత్తు సత్తుల సత్తువెరిగిన తల్లి,
చిత్త మెరుగగ లేని చిన్ని పాపడిని,
బ్రతుకు తెరువును కుడిపి కనికరించమ్మా!
కామాక్షివట నీవు కామితములొసగా!
Yakshavani 