Yakshavani

పట్టు కోకలు కట్టి పాయసాన్నము బెట్టి,
పలుమారు వేడినా వినదాయె చిలుకా,
పొలిమేర నే దాటి జంటనుండ ననంచు,
అలిగి తొలుగగ నెంచు అది ఏమి వింత?

నాకమందలి నగరి నాణ్యమని ఎంచేను,
పున్నెముల పోగులా పురవాసు లని ఎంచు,
పగలూ రేయీ దాని సొగసులే తలచేను,
తరలి పోదమనంటె పొలిమేరె బరియంది!

పలుకు పలుకుల నెల్ల పలవరించే సీమ, కనులు కను కలలోన విందుజేసే సీమ,
చెమట చినుకుల ఫలము చిన్నబోయే సీమ,
చేర పోదమనంటే సీమ దాటననంది!!

పండుగలు పర్వాలు పుణ్యనది స్నానాలు,
కుడుపు మాపుక జేయు పూజాది యాగాలు,
దానాలు దక్షిణలు దండ ప్రణామాలు,
కటిక పడకల నోము కాలి నడకల బాస,
నిదుర దూరము జేసి తలపు నిలిపిన రేయి,
క్రమము తప్పక చేసి కోరినా సురసీమ,
చేరబోవగ బిలువ చెదరి మరుగయ్యేను!

గాలి బుడగన జేరి తెరపు మరపులు తరచి ,
వింతలోకపు మెరపు వివరమెంచగ నెంచి,
పుణికి పున్నెములన్ని పోతబోసితి ననంచు,
మోహపడితిని గాని భువితీరు గననైతి!!

సీమ దాటని సఖిుని చెలియగానెన్నుకుని,
మీరి మక్కువ జూపి భేదభావము మరచి,
తాను అల్లిన కలను తానె యని తలపోసి
మోహపడినా తప్పు తానె తెలియగ వలయు!

సెలవు నీకిక చెలియ చెల్లిపోయెను చెలిమి,
చెదరిపోయిన కలవు చెరగుటెరుగని భ్రమవు,
తరుగెన్నతగనట్టి తీపి తలపుల మోపు ,
మూపు నందుక మరలి సీమ దాటెదనింక!!

మేడిపండీ జగతి మేలిమని ఎంచేవు,
మోసపోతివి నీవు మనసా!
పండుపొట్టన యున్న పురుగు చందము జగతి,
కడుపు నింపదు నీది మనసా!

ఆటాడ రమ్మంచు ఆదరంబున పిలచి,
అడుసు లందగ జేయు మనసా!
అడుసు కడిగెడి తీరు ఏరీతి ఎరిగేవు?
జగతి తెలుపదు నీకు మనసా!

ఆటపాటులు నీవి అలుపు సొలుపులు నీవి,
మోదమొందును వాడు మనసా!
సొమ్మసిల్లిన నీవు వగచి వేడగ వలయు,
వాని సంగమునొంద మనసా!

తోలుతిత్తిన జేర్చి తోడుండు వాడొకడు,
తెలుపడే ఏ తెరపు మనసా!
తీరుతెలియని నడత వాని తీరని ఎరిగి ,
తొలగుండుటే బ్రతుకుమనసా!

జిలుగు జగతిని అల్లి వేడుకొదుమనంటే,
వేగపడి తరలేవు మనసా!
జిలుగు మాటునదాగి మిత్తినిను ముంచేను,
మతినొంది మరలవే మనసా!

తోడుండువాడొకడు కాపుగాచేనంచు
దుడుకు దారుల దిగకు మనసా!
దుందుడుకు చేతలకు దండనలనందించి,
దరి నుండి నడిపించు మనసా!
దయలేన సంగమది మనసా!

కరుగనెంచనివాని కలిగున్న ఈ జగతి,
కరిగి నిను కబళించు మనసా!
కరుగకుండెటివాడు కరుణ కాణాచనుచు,
కథలెన్నొ కలవిలను మనసా!

సారధై ఆనాడు నరుని నడిపినవాడు,
సంగుడని నమ్మకే మనసా!
సుతుని బాసిన సఖుని శోకంబు బాపగా,
సలుపడే ఏ లీల మనసా!

పల్లెపడుచుల ప్రేమ కుడిచి పెరిగినవాడు,
మరలిచూడక మరలె మనసా!
పలుమారు తలపోసి వేడుకొనుటే దారి,
పంతమాడుట తగదు మనసా!
పరమాత్ముడే వాడు మనసా!
పలుమారు తలుపవే మనసా!

తనువు తంబుర జేరి తారకంబును తలచి,
రాధికా మంజీర లయను భావన జేసి,
రాకేందు ధరు తలప నిలువదే నా మనసు,
నిలువరించరె దీని నిజవాసులగు వారు!!

ఇంద్రియంబుల యందు ‘మనసు’ తానే యంచు,
వివరించె నానాడు విజయు గురువగు వాడు!
తానెయైనా మనసు తలుపదే తన ఉనికి,
తెలియజేసెడి వార తెలియగా తెరవేది?

జగతి మొలువక ముందె ఉనికైన వాడొకడు,
ఉలుకు పలుకులు లేక పసిపాపడై తాను,
కాలాంబుదిన  దేలు వటపత్ర శయనుడై,
వేడుకొందెడి వాని జాడకను దారేది? 

బహు రూపములు కాగ భావించినా ఉనికి,
రూపు రూపున జేరి మోదించ నెంచనట,
తనకు తానే హితుడు వైరి తానే యంచు,
మోదమొందెడి వాని తెలియనగు తీరేది?

రాగ ఖేదములన్న భేదమెరుగని వాడు,
రచియించినాడంచు వివరింతురే గాని,
నలిగి పొగిలేవాని అనునయించెడి వాని,
ఉనికి తెలిపెడి వాని ఎరుకిచ్చు వారేరి?

రూపమెరుగనివాని అనురూపి ఈ జగతి,
రూపమందిన జీవి కల కల్పనీ జగతి,
భావించు భావనల భోగంబే ఈ జగతి,
భావమిచ్చెడి వాని భావింప తెరవేది?

రమియించగా తాను రచియించినీ వసతి,
వైభవంబుల నెంచి రాగమొందగ తానె,
ఎడబాటు ఆటలని పంజరంబున జేరి,
బంధాల నలిగెనట విడుదారి మరచెనట!

మరపె మన్నన యైన మహిమగల వసతయ్య,
మరువ చక్కని తండ్రి నీ మరుపె మేమయ్య!
సంగమందలి మరపు సవరించు తలపులను,
తలుప తొందరలేక తీరికొందగ తగునా?

తనువు తంబుర జేరి తారకంబును తలచి,
రాధికా మంజీర లయను భావన జేసి,
రమియించ నెంచినా రమ్య భావన నెంచి,
నిలువవే నిగమమై మనసు గమనమన !!

పలుకు చక్కని తల్లి పలుమారు పలుకవే,
పలుకు పలుకున నింపి పవనాత్ము కరుణ!
పాతకంబులు కరుగి నిగమ పదమెరుగంగ,
నాదమందవె నాదు నవనాడులందు!

నారదాదులు నాడు నాదించినా పలుకు,
నారాయణుని కరుణ కాణాచి యగు పలుకు,
అసుర గణములు పలుక తెగనాడు పలుకు ,
పలికింపవే నాదు నవనాడులందూ!

వశిన్యాదులు నాడు నుతియించినా పలుకు,
వనదేవతలు మురిసి వచియించినా పలుకు,
వరదాయినా రమణి రాగమందిన పలుకు,
రచియించవే నాదు నవనాడులందూ!

పరమేశు వీనులకు విందుజేసే పలుకు,
పరదేవి పలుమార పలుకనెంచే పలుకు,
చెలికత్తియలు మెచ్చి మారుపలికే పలుకు,
పలుకనెంచవె నాదు నవనాడులందూ!

నాడులన్నియు మురిసి నర్తనొందే రీతి,
హరిహరుల పదఘటన జంట జేరెడి రీతి,
జంట జంటను మాని జాడమరచెడి రీతి,
లయనొందవే నేడు లలితపద జాలా!

భవతారిణీ నావ భక్తియను నావ,
లంగరందెను నేడు తరలి రండంచు!
పరమ గురువుల కరుణె చుక్కాని కాగా,
శరణు యను తెరచాప తెరచి తరలేను!

ఏల ఈ జగతఁచు పలుమారు లడిగినా,
తర్కమున పలుమారు తనువులే పండినా,
తొంగి చూడడె వాడు తలపులందెపుడూ,
ఒదిగి అంతరమందు ఆదరమునుండు!

మనసు మచ్చికజేసి మహనీయు తలుపగా,
తనువు కృంగగ తాను నియమమెంతో ఎంచి,
కొండ కొమ్మలపైన కటిక చీకటి చెరల,
ఆయువంతయు కరుగ కలుగదే ఆ కరుణ!

ఎదుర నడచిన శబరి -ఎరయైన సురవైరి,
(రామ బాణానికి ఎర అయిన మారీచుడు)
చరణమందిన గుహుడు చేరి కొలిచిన కోతి,
చల్ది కుడువుమటంచు చేర బిలిచిన చెలిమి,
చిరుగు పాతన కట్టి అటుకులిచ్చిన సఖుడు,
వేట నిచ్చిన బోయ వేడి అలసిన దంతి , ( దంతి – ఏనుగు)
వెన్న కడవల వేట వెన్నెలాటల జంట,
కోర మరచిన కలిమి కొంగుపట్టగ జేయ,
చేసిరే పూజలని చింతచెందగ రాదు!

భక్త దాసుడు వాడు భవరోగ హరుడు,
భక్తి కైమోడ్పులకు భవదీయు డతడు,
భాగవతులెడబాడబాసి మనజాల నంచూ,
భువనమెల్లను నిండి జంటనుండేను!

భవతారిణీ నావ భక్తియను నావ,
లంగరందెను నేడు తరలి రండంచు!
పరమ గురువుల కరుణె చుక్కాని కాగా,
శరణు యను తెరచాప తెరచి తరలేను!

తనువె తంబుర తారకంబగు నామమును పలికించగా,
మించు ఋచిగల మంచి నామము ఎంచి ఋచినిక నెంచరా!
వేల నాడుల దుడుకు నడకల – లయన నిపిపెడి లయలతో,
నిలకడెంచెడి హృదయలయ జత నెంచి నామము పలుకరా!
||తనువె తంబుర||

ఆసనంబున అంకురించి అమర నాదము నెంచరా! ఆ………………………..
ఊపిరై నీ ఉనికి తోడుగ ఉన్న నాదము నెంచరా!
ఊ…………………………….
ఆసనంబున అంకురించి అమర నాదము నెంచరా!
ఊపిరై నీ ఉనికి తోడుగ ఉన్న నాదము నెంచరా!
ఆ…ఊ…….. ఆ….ఊ………….ఆ..ఊ….
రూపమందిన అమర నాదపు రూపు గోవని ఎంచరా!

||తనువె తంబుర||

వాచకంబుల మరచి లోనే వెలుగు నాదము నెంచరా! ఉమ్………..ఉమ్……………ఉమ్…………….
నాదమందను నాదమందెడి ఉనికి నెరుగగ నెంచరా!
…… ……… …….
వాచకంబుల మరచి లోనే వెలుగు నాదము నెంచరా!
నాదమందను నాదమందెడి ఉనికి నెరుగగ నెంచరా!
ఉమ్………… ఉమ్…………..
ఉనికి యై ఇల నిండియుండిన స్పందనల పలికించగా!
||తనువె తంబుర||

కూరుపేదది? కూరిమేదది? కుదురు నెరుగగ నెంచరా!
తనువు తనువున కొలుదీరిన కొలుపు భావన నెంచరా!
( కొలుపు- ఎడతెగని సంభాషణము/ప్రసంగము)
భావనై భవతాప మణచెడి మధుర దారువు నెంచరా! (దారువు – విగ్రహము)
ఎరిగి నెరుగకొ ఎన్ని నేడిక తారకంబును పలికించరా!

తనువె తంబుర తారకంబగు నామమును పలికించగా,
మించు ఋచిగల మంచి నామము ఎంచి ఋచినిక నెంచరా!
వేల నాడుల దుడుకు నడకల – లయన నిపిపెడి లయలతో,
నిలకడెంచెడి హృదయలయ జత నెంచి నామము పలుకరా!
తనువె తంబుర …తనువె తంబుర ..తనువె తంబుర ..

గురుతెరింగిన గురువు గుమ్మాన నిలచుండ,
తలపు తలుపుల తెరువ తొందరొందవదేల?
తరలించి దరి జేర్చు తేరంటి గురుపదము,
తగులు తొందర లేని సావధానమదేల?

పొద్దుపొడువక ముందె పూలన్ని పుణికేవు,
అగరు చందన గంధ అత్తరుల నందేవు,
తనువు సింగారించి తరలి గుడి కరిగేవు,
పూజించగా నెవని తలపందు నిలిపేవు?

పొందనేదో ఎంచి పలుమారు తలచేవు,
తగిలి తలపులలోనె బ్రతుకంత గడిపేవు,
పొందునందిన వాని పోలికే మరచేవు,
మరపు మాపెడి మందు ఎరుకేల గనలేవు?

మనసు నిండని పూజ తీరుగా జేసేవు ,
పలు తెరంగుల తిరిగి శాస్త్ర విజ్ఞత నెరిగి,
తీరైన తీరొకటి తలపందు నిలుపంగ,
పట్టగలిగిన పట్టు పట్టనెంచే దెపుడు?

తనువు రాలక ముందె తెలివి నొందవదేల?
తలపు తలుపుల తెరిచి గురుతొంద వేల?
గుమ్మాన నిలచినా గురువరుని గరుతెరిగి,
కదిలి పాదము కడిగి కరిగిపోవేలా?

గరుచరణ సేవంచు ఊరంత తిరిగేవు !
గురువేమి ఎరిగించు చిలకా?
తనువు నిచ్చినవారు – తనువు పంచిన వారు-
తోడుండ దిగులేల చిలుకా?

తనువు నిచ్చినవారి తోడు నెంచితివేని,
వారు తరలిన నాడు – వేదనల మునిగేవు,
వెదకి అలసిన కూడ కనలేక వగచేవు,
వగపుదీరెడి తావు గురుచరణమని ఎరిగి …
నేడె చేరుము గురుని నరుడా!
తనువు తరుగక ముందె నరుడా!

తనువు పంచినవారి తోడెంచి పురజనులు,
సంతు బంధము నందు బ్రతుకంత నలిగేరు,
 వగపు బాపెడి తావు వెదకేల అలసేవు,                                         గురుచరణ సన్నిధియె సకల తీర్ధమనెరిగి…. 

నేడె చేరుము గురుని నరుడా!
తనువు తరియించగా నరుడా!

తనువు బంధాలన్ని తరిగి కరుగనవేన?
తగిలుండు వారెల్ల తొడువీడెడి వార?
తరియించు దారులన తరలించు తేరైన,
గురుని శరణమునెంతు చిలుకా …..

చరణసేవల జేతు చిలుకా!
తరియింప తలతునే చిలుకా !!