Yakshavani

నింగి నేలెడి పూర్ణచంద్రుడు – కలువ జేరితె కొంచెమా?

గాలి అల్లరి నదుపు జేయుచు –కడలి నిలిచితె కొంచెమా?

అద్దమున తా నిమిడియుంటే – కొండ కేమది కొంచెమా?

కొండ కోనల కనులు మూసుక తొలగియుండుట కొంచెమా?

బీజమందును ముడుచుకుంటే –వట శాఖలకు అది కొంచెమా?

అదుపెరుంగని గాలి –  చిరు తనువు దూరుట కొంచెమా?

పసుపు ముద్దను పార్వతంటే – పరమేశు పత్నికి కొంచెమా?

మాధవుడు గోపాలుడైతే – మద్ధుకైట హారికి కొంచెమా?

జీవి జీవికి  తోడు నిలచితే – ధరణి కేమది కొంచెమా?

దోర పండిన పండు బరువుకు – కొమ్మ వంగుట కొంచెమా?

నీటి చుక్కల భారమోర్వక – మబ్బు వంగితె కొంచెమా?

తీరు తెన్నులు తెలియకుండుటె – మాయ జగమున కొంచెమా?

అలవి నొల్లని ఘోరదుఃఖము – మదిన నిల్పుటె కొంచెమా?

ఏలు వానికి మోదమొసగగ – నెమ్మదించుట కొంచెమా?

గడుసు సమయపు కాటులో నీ కరుణ జూచుట కొంచెమా?

పగలు రేయని పొరలు కాలపు జడిన ఒదుగుట  కొంచెమా?

వెల్లువంటిది నీదు కరుణని ఎంచి చాటుటె కొంచెమా?

అడుగు అడుగున ఆదరింపగ ఉంటివనుటే కొంచెమా?

భావ భవనపు భోగమును విడి – కనికరించుగ నెంచవా?

కొల్లయేయగు గాని నీకది కొంచెమెందుల కగునయా?

కలికి వల్లిని గూడి కులికేటి సామీ – ఒలికించు నీ కరుణ పులకింపజేయ!

మెలిక గలిగిన దారి మెదల కున్నాను- గురి దారి నెరిగించి మరలింపుమయ్యా!

తలుపు లెరుగని వాకిలమరున్న కోటలో-    కొలువు దీరిన సామి కదలిరావయ్యా

ఆరు ముఖములు గల్గు అందగాడవు నీవు –  అదును గాదిది నీకు ఆదమరవంగా

నిలకడెరుగని మనసు నెమ్మదింపంగా – మందలింపగ రారా   సురసేన విభుడా ! ||కలికి||

బిల్వార్చనకు  మురియు పరమేశు తేజమా- బిలవాసమును వీడి కదలిరావయ్యా!

బిగి సంకటపు ముడిని విడదీసి మమ్మేలు –అగ్గిచూలివి నిన్నె శరణంటిమయ్యా!

శక్తిపాశము నీది – శత బాహువులు నీవి – శమ దమంబులు తెరిపి నెరిగింపుమయ్యా!||కలికి||

అంతరంగపు హోరు అణగార్చు అరకిచ్చి – తనువు తారణ తరిని మదినింపుమయ్యా!

బ్రతుకు బాటన తోడు – ఇంట నాడెడి పాప – కొలువుకూటమి నందు రగిలేటి శగలు,

ఇంతింత గానట్టి ఇరకాటముల బాధ – బాపు కొలుపువు నీవె కనికరించయ్యా! ||కలికి||

 

 

అగ్గిచూలి: అగ్నిదేవుని కొడుకు- కుమారస్వామి

తరుముకొచ్చేఅడవి మంటల తాప మోర్వని కూనకై

తరుగుయైనా తగిన పనియని రెక్కకప్పుటే తల్లియా?

వేటగా తా చిక్కినా తన చిరుత కడుపును కుడుపగా,

మరలుటకే తా మందజేరిన గోవు మనసది తల్లిదా?

కాలవాహిని దుడుకు ఒరవడి తోలుకెళ్ళిన మమతను,

చేరనేర్వక చితికి వగచెటి లోకమెరుగని పాపను,

సొంతముకు ఏ సుఖమునెంచకె బుజ్జగించెడి మనసులో,

పొంగు  పుంతన నిండు భావము మార్దవంబది తల్లియా?

కాపుగాయగ పిండి బొమ్మకు ఊపిరూదితె తల్లియా!

వల్లభుని తేజంపు మొలకను గారవించెతె తల్లియా!

బూడిదైనా మన్మధునిపై చూపు చిలికితె తల్లియా!

భూరి సంతతి సేవలందుచు సేదదీరితె తల్లియా!

కన్నకడుపుల కడుపు చలువకు పొరుగు కడుపుల కుడుపుచూ,

తనువు డొల్లగా తరిగినా తన తనయుగాచుట తల్లియా!

తోడునిమ్మని వేడుకొనుచూ పొంతనెరుగని పనుల మునిగే,

సంతు గొంతులు పలుకు పదముల పొల్లులెన్నుట తల్లియా?

తప్పులెన్నని పరమ ప్రేమకు మారు పేరది ‘తల్లి’యా?

తనయు తప్పులు చెల్లజేసెడి గారవంబది ‘తల్లి’యా?

మన్ననడిగిన చేరదీసెడి మమత రూపము ‘తల్లి’యా?

తప్పటగుల ఊతగా తానొల్లకుండుటె ‘తల్లి’యా?

ఏమనెంచుచు నెలపినావో ‘తల్లి’ తనమీ జగమునా!

తరుణులందలి తరుణ భావము ‘తల్లి’ తనమున నలిగెను!

జగమునేలెడి ‘తల్లి’ నీవె తారకంబును జూపుమా!

‘తల్లి’తనముకు తగిన ఫలమని చాటు నిక్కము చెప్పవా!

 

రాలి పోయెను నాదు తనువని వేదనెందుకు జీవుడా,

రాలుటకె తా తగిలె గాదా నీకు మోదము సేయగా!

రంగరించిన రంగులతొ ఏ ఛాయలెరుగని తోటలో,

వాడుటెరుగని శోభలన రాజిల్లు రసమయ వనులలో,

వాసముండుట విసుకు గొని నీవరిగితివి ఈ విడిదికీ,

వాడు తనువుల తోపులో ఈ తాపమొందెడి ఇచ్ఛతో!

వాణి పలుకని పలుకులను విని మోదమొందెడి తావులో,

వాసుదేవుని ఊహ సవ్వడి అందె కట్టెడి నగరిలో,

వసతిగొను నీ ఉనికి విలువను ఎరుగు దారుల జూచుచూ,

వాదులాడుట మోదమని నీవెంచి నడచిన దారిదీ!

మాటపొంతన కుదరలేదని మాధవుని విడనాడకూ!

వాని వేడుక నాకు ఏదని వాదులాడుట వీడుమా!

తల్లి ఒడిలో జోలలూగుచు కలల దేలుట మోదమే!

ఒడిని విడితే కలలు కల్లలు- వెరపు మాపగ ఎవరురా?

ఎంతగా నీ ఉనికి తెలిపిన తెలియకుంటివి తీరుగా!

వెఱ్ఱి మోహపు వేటలో నీ ఉనికి మాటుగ మిగెలెరా!

ఉనికి మరచిన వెరపు నిను ఈ వల్లకాటికి జేర్చెరా!

వెరపు మానిక  మరలు గూటికి మధుర భక్ష్యము వేచెరా!

 

సూర్యవంశపు శేఖరుడు తా ఉషాపూజకు తరలిరాగా,

మగత జెందిన కలువ లన్నీ కనులు తెరచెను తేటగా,

తరలి పోయిన రేడు నేడెటు మరలి వచ్చెను ముందుగా,

తరగుటెరుగని తేట కళలను పుణికి పొందెను మేటిగా!

భాను తాపము నోర్వలేమని మరలి పోయెడి తారలు,

తొందరేమిక తరలగా నవ శేఖరుండిట నుండగా!

కన్నులారగ కాంచకుంటే కన్నులెందుకు దండుగా,

మరల ఎన్నడు గలుగునో కద ఇంత భాగ్యము తీరుగా!

సమయ పాలన తొలగుటెరుని కమల నాధుని దిక్కున,

భానుడెరుగని మోహకాంతులు నిండి యుండెను మెండుగా ,

కిరణ కరములు కదలకున్నవి కమల కొలనుల దిశలుగా ,

వందనముగా వంగి జేరగ  తానె కమలంబాయెగా!
ఏమి భాగ్యము ఏమి పుణ్యము ఏమి ఈ నవ తేజము?

ఎన్నడెరుగని మధుర భావము గమన గతులను నిలిపెనే!

ధరణీశు భాగ్యము ఎంత తరుగెనొ -ఇంత మోదము వీడగా!

వాడుటెరుగని వన్నెయన ఇదా? ఎంత కలిమిది గాంచగా!

తరళముల తెర తొలగ నొల్లవు కమల కులములు తీరుగా,

శేఖరుండిట కొలువు దీరగ కలలు వీడుట ధర్మామా?

ఏమి వింతిది కనుల గట్టెను కమల నాభుడు తీరుగా!

ఎవ్వడీ నవ యవ్వనుడు ఇట పూజకరిగెను ముందుగా!
తలపు మధురము పలుక మధురము మధురమన్నిదె ఎరుగుమా

నాటి ఊహలే నేటికీ రస సోన ఊటల గూర్చునే!

వారి భాగ్యపు అంబుదిన నా కొక్క మునకను ఈయవా!

ఊహలో కదలాడు ఛాయను కనుల గట్టగ జేయవా?

అసురు లేరని? ఏమి పని ?యని నెమ్మదించకు రాఘవా!

మనసు మనసున నిండి యుండిన అసుర భావము దృంచగా!

కోదండ మందలి శరము చాలదు -కనుల కరుణను పూన్చరా!

మైధిలెరుగని మన్ననను మాకందజేయుము  తండ్రిగా!

పొదరింటిలో చిలుక నేర్చెనొకటే పలుకు – నేర్వనొల్లదు వేరు పలుకు లెపుడూ!

ఆదికాలము నుండి అది ఒక్కటే పలుకు – పలుమారు పలికియూ వెగటు గనదు!

తారకంబగు పలుకు – తరియింపగల పలుకు – పలుకు లల్లెడితల్లి తెలుపు పలుకు!

పద్మనాభుని పడతి మన్ననందిన పలుకు – ఫణిరాజు అనవరత మందు పలుకు!

ఫాలాక్షు పలుకగా విస్తరించిన పలుకు – విష్ణు వీనుల జేరు విబుధ పలుకు !

వేదముల నాదిలో మూటగట్టిన పలుకు – నాల్గు ముఖములవాడు పలుకు పలుకు!

దైత్య దానవు గూల్చి ధరణి నేలెడివాని – దయనొంద ఋషి గణములందు పలుకు!

శృతులైన స్మ్రుతులైన శరణు బొందెడి పలుకు – పొందికగ ప్రతి ప్రాణి పొంది బ్రతికెడి పలుకు!

విదిత మిదె వినుడంచు మాన్యు లొసగెడి పలుకు – మంత్ర మర్మము లన్ని తెలుపు పలుకు!

నీరు క్షీరము నుండి వేరు జేసెడి పలుకు – గురుతెరిగి గురిగలిగి వినుడు నేడే!

ఆనతందితి నాడు ఆదిదేవుని నుండి,

కదలు ప్రతి ఊహకొక రూపు గట్టంగా !

నాటినుండీ నన్ను రూపమని ఎరుగొంది,

ఎరుగ దలచిన యట్టి వింత ఎరుక!

మాయ మన్నన నంది జగతి అమరించాను,

జడములై జీవులై జగతి నలరించాను,

సురలు అసురులు అన్న భేదమెంచను నేను,

భావమొక్కటె చాలు రూపు గట్టంగా!

వాయునందనుడైన-వైనతేయుండైన,

ఖగ రాజు సేవించు విష్ణువైనా,

పురములేకీ పురిన సంచరించగ లేరు,

పలు యశంబు బడయ నొల్ల నగును!

గగన మంతయు నిండు దివ్య గోళములైన

గగనాంతరంగుడగు శ్రీ లక్ష్మి పతియైన,

ధరణి నేలగ నెంచు రజోగుణ రూపైన,

నిత్య సంతుష్టు లగు సత్వ తేజములైన!

కల్లోలముల మాపు కారణంబును బట్టి,

కార్యరూపము గట్టు ఊహనంది,

కరుణ నేలెడివాని పురమైతి పలుమారు,

యుగయుగంబులు వాని గురుతు నెరుగ!

కాలగమనము బట్టి కరిగిపోయే కథలు,

కాలదోషము బట్టి కరుగ కుండా,

సరసమగు ఒక రూపు వసతొందగా జేసి,

వైనముగ వాని నే పదిల పరతు!

రూపమొందిన ఊహ కారణంబును ఎరుగ,

వసతైన వాసనల పొంద లేక,

రూపు భారంబనుచు రోదింపగా మాని,

మాన్యలెంచిన వసతి విధిని ఎరుగు!

ఊహకందని వాడు – ఉమా నాధుడు వాడు,

ఉబికున్న ప్రతి రూపు నందువాడు,

ఉన్నదను దానిలో నిండియుండెడివాడు,

లేదన్న ప్రతి చోట నుండువాడు,

పురమున్న లేకున్న పులకించు తరి వాడు,

తారకంబగు త్రోవ జూపువాడు,

చూపు చూపున నిలచి చూచుచుండెడివాడు,

చూచు కన్నుల చూపు నందు వాడు!

మోదాన వసతొంది మోహనుని మోహించు!

రూపమొందిన విభుని విభవమెరుగు !

వాసనల విడనాడి వారిజాక్షుని తలచి,

ఊహలెరుగని పురము వేగజనుము!

చినుకు చినుకుకు మధ్య తగినంతగా ఒదిగి – సాగరంబుల చేర్చి పొంగువాడు,

వెలుగు పూసల దండ ఇంపారగా పేర్చి –  కిరణ తోరణమందు కదులువాడు!

కదలు పెదవుల మధ్య-పలుకు పదముల మధ్య – లయ బధ హృదయంపు లయల మధ్య,

ఉయ్యాల జంపాల ఉశ్వాస నిశ్వాస – కదలికల నమరుండు కీలు వాడు

పరుగుతీసెడి అడుగు కుడి ఎడమ నడిమిలో అంతరంబును గాచి బ్రోచువాడు

వందనంబుగ జేరు జంట కరముల నడుమ కాపుండి  వందనము నందువాడు

రెప్ప పాటున జేరి రేపగటి గతిబట్టి మూసి తెరిచెడి మేటి వసతి వాడు

నీవు నేనని దెలుపు దూరమందున నిలచి-  జగతి ఉనికిని నిలుపు వన్నెకాడు!

రూపుగట్టిన జగతి రూపు చెదరక నిలిపి- అంతరముగా తానమరువాడు,

ఉందన్న ప్రతి రూపునావరించుక యున్న-ఆవరణగా ఉనికి కలుగువాడు,

సాగు ఊహల తోపు వన్నె చిన్నెలయందు సందు సందున తానె తోచువాడు,

తోపు కన్నాతానె వికసించు యుండియూ-నక్కి నలుగురి కంట పడనివాడు!

పగలు రేయిల మధ్య ఉషాసంధ్యలు వాడు-నింగి నేలలమధ్య నెలవు వాడు,

ఊహ పదముగ మారు పథ రూపమగు వాడు – రూపు గట్టని గట్టి లంకె వాడు,

లయమొందు జగతిలో లీనమైయుండియూ – లయమొంద నెరుగనీ నెలవు వాడు,

వెన్నంటియుండి ఈ వెనుకబాటేలయ్యా- నీవొల్లనీ రూపు నాకు ముదమా?

సంశయింపకు మింక సాగించు నీ ఉనికి రూపులన్నీ మడిసి మురియుదాకా!

చిత్త మందున నిలచి చెలిమీయగా రాద-చెదరుటెరుగని నిన్ను చేరునటుల!

ఆవరించున్నదిట అంధకారమనెంచి,

ఆదుకొనగా రాని అమరవాసుని కసిరి,

ఆయాసమొందినే అలమటించితిగాని,

ఆనవాలందగా లేనైతినే నేను -విభుని ఛాయ!

వెలుగు కిరణములన్ని వెలిసిపోయిన చోటు,

వెన్నెలలు వేకువలు అలసి కరిగెడి తావు,

వెదకగా నెవరికిని వెల్లడొందని వసతి,

వెలలేని నామమున వొదిగి యుండెడి నీడ!

పాలసంద్రము వంటి కంటి పాపకు వెలుగు,

నట్టనడుమన యున్న నల్లపాప!

ఫాలక్షు పసిమికే వన్నె తెచ్చిన గురుతు,

శ్రీవత్స మందినా మేలి రంగు!

కనగలుగు కనులిచ్చి కరుణ జూడుము తండ్రి,

తెరపెరుంగని నీదు మేని మెరుపు!

జగతి ఛాయలు కరిగి అంతరించెడి ఛాయ,

అంధకారమనెంచు మతిని మాపు!

తనువు కలిగిన నాడు – తొలగగా వగచితిని,

తనువు తొలిగిన నాడు – తగులగా వగచితిని,

తనువున్న లేకున్న – వగపొక్కటే గలదు,

వగపు మాపుట నెరుగు మనసా!

తగుదారి వెదుకవే మనసా!

సంతుగలగక యున్న – సంతుకై వగచితిని,

సంతుగలిగిన దాని – సాకగా వగచిరిని,

సంతున్న లేకున్న  – వగపొక్కటే గలదు,

వగపు మాపుట నెరుగు మనసా!

తగుదారి వెదుకవే మనసా!

కఠిన కాలము నందు – కలిమి కై వగచితిని,

కలిమి కలిగిన నాడు – కాపు కై వగచిరిని,

కలిమున్న లేకున్న – వగపొక్కటే గలదు,

వగపు మాపుట నెరుగు మనసా!

తగుదారి వెదుకవే మనసా!

జగతి దారుల నడువ -తోడుకై వగచితిని,

తోడుగలిగిన నాడు – చెలిమి కై వగచితిని,

చెలిమి గలిగిన నాడు – ఏటికై వగచెదనో,

వగపు మాపుట నెరుగు మనసా!

తగుదారి వెదుకవే మనసా!

వన్నెతరగని వాని – పొందుకై చింతించు,

పొంతనెరుగని వాని – తోడుకై చింతించు,

ఆటు పోటుల వెంట ఆటలాడెడి జగతి,

ఆట గాదని ఎరుగు మనసా!

నిలకడని ఎరుగుమో మనసా!

విడుచు ఊపిరి తుదిన – అంకురించే దారి,

సాదరంబుగ జగము నడిపించు దారి,

వగపు వీడెడి దారి – దోబూచులందగిలి,

వెంటనుందని ఎరుగు మనసా!

వేగపడి ఎరుగొందు మనసా!  ఎరుగొందు వేగమే మనసా!